VERSLAG BIJEENKOMST DENKTANK ZZPID 14 APRIL 2011

Schatduiken in de tweede bijeenkomst, de metafoor als creatieve denktechniek

Op 14 april gingen 14 deelnemers aan de slag met de metafoor als creatieve denktechniek op de Eemlandhoeve in Bunschoten. Een metafoor is een vorm van beeldspraak, waarbij twee of meer ongelijke betekenissen met elkaar worden verenigd in één nieuwe betekenis, bijvoorbeeld: “De voorzitter ploegt zich door de vergadering”. Het ploegen roept een heleboel beelden op. Over het algemeen is een metafoor “rijker” dan een vergelijking. Metaforen hebben veel beedkracht. Meer uitgewerkte metaforen kunnen gebruikt worden als brillen om naar organisaties of organiseren te kijken.
 
 
De metafoor van het koraalrif
 
Op 14 april werd de metafoor van het koraalrif gebruikt als beeldspraak om naar de organisaties van de deelnemers te kijken, onder de titel “Schatduiken, er gaat een nieuwe wereld voor je open”. De bijeenkomst werd deze keer begeleid door Anneke Gros van GROS Learning, samen met Pauline Maring van DenkTank ZZPid.
 
Bij de kennismakingsronde bleken veel deelnemers wel eens gesnorkeld of gedoken te hebben. Uit persoonlijke ervaringen met het koraalrif kwam vooral het beeld naar voren hoe mooi de onderwaterwereld is. Maar ook angst voor de diepte en zeeziek worden door het bewegende water werden als eerste associaties genoemd.
 
Om met elkaar in de sfeer van het koraalrif te komen, bekeken we een fragment uit de DVD “Schatten van de Cariben” van National Geographic. Deze DVD laat naast schitterende beelden van het koraalrif ook details van het onderwaterleven zien, zoals van poetsvisjes die grote vissen schoonmaken van parasieten en de handige ontsnapping van een kleine vis aan een haai.
 
Vertaling van de metafoor naar organisaties
 
Vervolgens hebben we een aantal opvallende elementen van het koraalrif uit de film op een rij gezet en deze met elkaar vertaald naar organisaties en organisatieaspecten. Zo kun je de poetsvisjes die de grote vissen schoonmaken zien als een vorm van samenwerking/symbiose. In een organisatie komt deze vorm van samenwerking/symbiose ook voor. Een bedrijf kan niet zonder medewerkers en medewerkers verdienen er de kost. Een win/win situatie, net als bij de poetsvisjes: zij leven van de parasieten van de grote vis en de grote vis blijft door de poetsvisjes gezond.
 
Vertaalslag naar de eigen organisatie in vijf stappen
 
Na het bekijken van de film hebben we een vertaalslag gemaakt van elementen uit het koraalrif naar ieders eigen organisatie. Deelnemers konden kiezen uit voor hen relevante organisatie- aspecten: productontwikkeling, marktbenadering, interne en externe communicatie, visievorming en ondernemerschap. Er ontstonden drie subgroepen: een subgroep die aan de slag ging met marktbenadering, een subgroep visievorming en een subgroep productontwikkeling.
 
Stap 1: In de subgroepen werden drie elementen uit het koraalrif gekozen.
 
Stap 2: Bij elk van deze elementen werden opvallende kenmerken genoteerd. De groep die met visievorming aan de slag ging, koos bijvoorbeeld voor het element “schoonheid van het rif”. Kenmerken van “schoonheid” zijn bijvoorbeeld: het werkt in op je gevoel en schoonheid trekt aan.
 
Stap 3: Hierna werd de volgende vraag verder aangevuld: “Hoe kan ik zorgen dat…? In de visiegroep werden dat de volgende twee vragen: “Hoe kan ik ervoor zorgen dat ik met gevoel visie ontwikkel?” en “Hoe kan ik ervoor zorgen dat ik de ontwikkelde visie aan anderen laat voelen?”
 
Stap 4: Brainstormen over ideeën in antwoord op de vraag. De visiegroep had onder andere de volgende ideeën bij hun eerste vraag “Hoe kan ik ervoor zorgen dat ik met gevoel visie ontwikkel?”: werk met metaforen, teken je visie, pas muziek toe bij het ontwikkelen, verzamel beelden, maak er met elkaar een toneelstuk van, gebruik organisatie-opstellingen. Bij de tweede vraag “Hoe kan ik ervoor zorgen dat ik de ontwikkelde visie aan anderen laat voelen?” hadden zij de volgende ideeën: geef een CD met bij de visie passende muziek, ontwerp een logo dat de bedrijfsvisie laat zien, breng de visie tot uiting in het gebouw en in de gebruikte materialen, in je kleding, in relatiegeschenken, in je taalgebruik, in je gedrag.
 
Stap 5: Tenslotte presenteerden de subgroepen hun ideeën aan elkaar, zodat ieder ook ideeën uit andere groepen als bagage mee kon nemen.
 
Hoe kun je metaforen nog meer gebruiken in je eigen organisatie?
 
In iedere bijeenkomst van DenkTank ZZPid komt steeds één specifieke creatieve denktechniek aan de orde. We besteden ook altijd aandacht aan hoe die creatieve denktechniek verder gebruikt kan worden voor je persoonlijke ontwikkeling, de ontwikkeling van je functie of de ontwikkeling van je organisatie. Deze keer deden we dat aan de hand van de volgende vragen:
 
1. Op welke wijze kun je de metafoor van het koraalrif toepassen in je eigen organisatie?
 
2. Waar, wanneer en hoe kun je de metafoor als creatieve denktechniek in je eigen organisatie gebruiken?
 
3. Welke metafoor vind je passen bij je eigen organisatie?
 
Er werden verschillende ideeën uitgewisseld. Uit de antwoorden op de afsluitende vraag ” Welke schat heb jij in deze bijeenkomst opgedoken?”, bleek dat ook deze bijeenkomst weer erg inspirerend was voor de deelnemers. Enkele uitspraken van de deelnemers: "Ik heb weer input voor mijn nieuwsbrief", "een investering in jezelf", "creativiteit als proces inzetten", "het gaf me energie". De metafoor van het koraalrif kan een rijkdom aan toepasbare ideeën voor je organisatie opleveren! Onder de netwerkborrel hebben we er nog een tijdje over doorgepraat.